1 Ocak

Tarihi Keşif ; 2014 MU69

Plüton kaşifi New Horizons, yeni yılın ilk saatlerinde katalog ismi 2014 MU69, takma adı ise Ultima Thule olan gök cisminin yanından saatte 52,000 km hızla geçti. Ultima Thule’a 3,500 km sokulan New Horizons, Dünya’dan tam 6 milyar km ötede kalan gök cismine ait detaylı görüntüler elde etti ve tarihi bir başarıya imza attı.

2014 MU69.jpg
Ultima Thule

 Tarihi keşfin henüz ikinci gününde (2 Ocak), New Horizons ekibinin başında yer alan Alan Stern, “2014 MU69’un zamanla bir araya gelen iki parçadan oluştuğunu anladıklarını” söyledi.

New Horizons’ın rotası (sarı çizgi)

Kuiper Kuşağı’ndaki keşif yolculuğu boyunca 20’den fazla asteroid, cüce gezegen “centaur” adı verilen yarı-eksenli dış gezegen grubunu gözlemleyecek.

2 Ocak

Beyin aktivitesi sese dönüştürüldü

İnme geçiren kişilerde en sık görülen sorunlardan biri, hastanın konuşmak istediği halde beynindeki hasar nedeniyle istediği sesleri çıkarmayı başaramamasıdır. Afazi olarak isimlendirilen bu durumda, kişilerin söylemek istedikleri ne yazık ki beyinlerinde saklı kalır. Oysa beyin, hasar görmüş olsa da hala düşünce üretebilir durumdadır ve sinyaller sese dönüştürülerek bu kişilerin ne demek istediklerini anlamak mümkün olmalı.

Yeni yapılan bir çalışmada üç araştırma grubu bunu gerçeğe çevirdi: Beyne yerleştirdikleri elektrotlar sayesinde insanların beyinlerinden geçenleri ses haline getirmeyi başardı.

bioRxiv‘de yayınlanan çalışmada, ekipler katılımcıların beyinlerini görüntülerken bir yandan da onlardan sesli olarak ve dudaklarını oynatarak bir şeyler okumalarını istedi ve bu sesleri kaydetti. Bu sırada bir bilgisayar, beyinde oluşan sinyalleri hastaların çıkardıkları seslerle eşleştirdi. Uzun denemelerin sonunda bilgisayar insan beyin sinyallerini okuyarak hastaların çıkarmak istedikleri sesi yüksek doğrulukla tahmin edebilir hale geldi.

Beyine bağlanmış elektrotlar

Ancak bu teknolojinin önünde de engeller var. Columbia Üniversitesi’nden bilgisayar bilimci Nima Mesgarani şöyle diyor: “Sinir hücrelerinin nerede aktif nerede pasif olduğunu gösteren desenleri bulmaya çalışıyoruz. Böylece konuşmayı daha iyi algılayabilirizancak bu desenler pek de basit değil.

Konuşma sinyalleri kişiden kişiye değişiyor. Bu da demek oluyor ki her bilgisayar programı kişiye özel tasarlanmalı. Ayrıca, elde edilecek verileri en iyi hale getirmek için elektrotları kafatasının içine yerleştirmek gerek. Günümüzde bu işlem çok zor değil, beyin ameliyatları ve epilepsi tedavileri esnasında gerçekleştiriliyor. Ancak bu işlemle veri toplamak için sahip olduğumuz zaman kısıtlı, ancak 20-30 dakika.

Dönüştürülen seslere aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz

https://www.sciencemag.org/news/2019/01/artificial-intelligence-turns-brain-activity-speech?utm_source=64&utm_medium=social&utm_campaign=News-from-Science-(@NewsfromScience)&utm_term=SciMag&utm_content=AAAS

Kaynak; ScienceMag

3 Ocak

Almanya’da Apple Şoku

iPhone 7 ve 8 modelleri Almanya’da resmen yasaklandı.  Alman mahkemesi, Qualcomm‘a ait olan ve cihazlarda güç tasarrufu sağlayan bir özelliğin gerekli izinler alınmadan Apple cihazlarında kullanıldığına karar verdi. Mahkemede çıkan karar da iPhone 7 ve iPhone 8 cihazlarının Almanya‘da satışının yasaklanması yönünde oldu.

APPLE: UMUTSUZ BİR GİRİŞİM

Ayrıca Çin‘de de iPhone X ve iPhone 8’in yasaklanmasını sağlayan Qualcomm’a Apple’ın tepkisi ise “Şirketlerimiz arasındaki gerçek sorunlara odaklanmak yerine, umutsuz bir girişim” şeklinde oldu.

Kaynak: WebTekno

3 Ocak

Çin Ay’ın karanlık yüzüne uzay aracı gönderdi

Çin’in “Chang’e 4” adlı insansız uzay aracı, Ay’ın güney kutbundaki Aitken havzasını incelemek üzere ‘karanlık yüz’ olarak bilinen bölgeye başarı ile iniş yaptı.

ÇIN  3 OCAK.jpg
Chang’e 4

Dünya’dan görmenin mümkün olmadığı, karanlık yüze inen araç ile iletişim için Çin uzay ajansı, Mayıs ayında bir yansıtıcı uydu fırlatmıştı. Chang’e 4’un Ay’ın yüzeyi ile ilgili ayrıntılı ölçümlerin yapması ve mineral bileşimi hakkında bilgi toplaması hedefleniyor. Ayrıca uzay aracında pamuk, kolza tohumu, patates, ipekböceği yumurtaları, maya ve çiçekli bir bitki türü olan fare kulağı teresinden oluşan 6 canlı türü bulunmakta.

Ay’ın kendi etrafında ve Dünya etrafında dönüş süresi aynı olduğu için buradan bakıldığında hep aynı yüzünü görüyoruz. Diğer yüzü gerçekten “karanlık” olduğu için değil, ama hakkında bilgi sahibi olmadığımız için öyle adlandırılıyor.

Ay’ın Dünya’da görülen yüzü (soldaki) ile görülmeyen yüzü (sağdaki)

Ay’ın karanlık yüzüne yerleştirilecek teleskobun, dünya kaynaklı radyo dalgalarından arınmış olacağı için, güneşten ve uzayın derinliklerinden gelecek elektromanyetik dalgalara karşı da duyarlı olması bekleniyor.  Chang’e 4 bu bölgenin elektromanyetik bakımdan ne kadar temiz olduğunu ve bu ihtimalin olabilirliğini de inceleyecek.

11 Ocak

Seyyar Laboratuvar

Teknolojideki ilerleme biliminsanlarının DNA laboratuvarlarını dışarıya taşımasına izin veriyor. Böylece çiftlik ve tarım alanlarına kurulan laboratuvarlarla çiftçiler bitkilerdeki hastalıkları bularak ürünlerinin ölmesini engelleyebiliyor.

Tanzanya’daki  manyok kökü tarlaları birçok virus yüzünden tahrip oldu. İngiliz teknoloji firması Oxford Nanopore’nin geliştirdiği bu basit cihaz ise çiftçilerin ürünlerine neyin saldırdığını bulmalarına yardım ediyor.

Araştırmacı Dr. Laura Boykin, DNA izolasyonu yapabilmek için enfekte yapraklardan örnek aldıklarını sonra da sahada DNA dizilimlerini okumaya başladıklarını belirtiyor.Yapılan testler yerli manyok kökü çeşitlerinde bir dizi virüs olduğunu, dirençli türlerde ise çok az virüs bulunduğunu ortaya çıkardı. Dr. Boykin bu konuda, ‘‘Normalde altı ayla bir yıl gerektiren bir süreç birkaç saat içinde tamamlandı. Bu teknoloji çiftçilere sonuçları gerçek zamanlı olarak veriyor’’ diyor. Virüsler tanımlanınca çiftçilere bitki hastalığına dayanıklı yeni tohumlar veriliyor.

Ekran Resmi 2019-01-25 22.25.11.png
Kaynak VOA Türkçe

Kenya’da Naomi Mumo’nun pavpav ağaçlarını etkileyen hastalık da DNA örneklerinin bu teknolojiyle alınması sayesinde tespit edildi. Çiftçilerin hastalıkları tanımlayabilme hızı bir tarlanın hasat başarısını doğrudan etkiliyor. Bunu mümkün kılan da hareketli ve gerçek zamanlı DNA laboratuvarları.

15 Ocak

Ay’da yetişen ilk bitki

Chang’e 4 adlı insansız uzay aracı, Ay’ın güney kutbundaki Aitken havzasını incelemek üzere “karanlık yüz” olarak bilinen bölgeye 3 Ocak’ta başarı ile iniş yaptı. Bugüne dek uzay araçları Ay’ın karanlık yüzünün fotoğraflarını çekse de Chang’e 4’e dek hiçbir uzay aracı buraya inemedi. 

Yeşeren bitki (solda)

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bitki yetiştiriliyor ancak daha önce Ay’da hiç bitki yetiştirilmemişti. Bitkiler uzay aracının içinde kapalı bir kutunun içinde yetiştiriliyor. Kutunun içinde yapay ve kendi kendine sürebilen bir yaşam alanı oluşturulması amaçlanıyor.

Projenin baş tasarımcısı Profesör Şie Gengşin South China Morning Post gazetesine yaptığı açıklamada, “Az yerçekimli ortamda bitki yetiştirme hakkında bilgi sahibi olmak, gelecekte uzayda bir üs kurmamız anlamında da bize yardımcı olacak” dedi. Profesör Şie pamuğun kıyafet yapımında kullanılabileceğini, patateslerin astronotlara besin kaynağı olacağını, kolzatohumundan da yakıt üretilebileceğini belirtti.

17 Ocak

Ay’da yetişen ilk bitki öldü

Çin’in ocak ayının başında Ay’ın görünmeyen yüzüne indirdiği uzay aracında bulunan ve tarihte ilk kez başka bir gökcisminde yetiştirilen bitki olan pamuk tohumları filizlendikten kısa bir süre sonra Ay’ın dondurucu soğuk gecesine dayanamayarak öldü.

Chongqing Üniversitesi’nden deneye başkanlık eden Liu Hanlong, konu ile ilgili yaptığı açıklamada, “Ay’ın karanlık yüzünde başlayan gece soğuğu yaklaşık eksi 180 derecelere ulaştı. Deney kutusunda ise bu sıcaklık eksi 52 derece oldu. Ardından bu soğukluğa dayanamayan bitkiler öldü ve yaklaşık 212 saat süren ilk deney sona erdi.” dedi.

Ay’ın görünmeyen yüzünde gece sona erip gündüz başladığında sıcaklıkların artacağını ve organizmaların yavaş yavaş tekrar ayrışması sonucu bitkinin çürüyeceğini söyleyen Hanlong, “Deney kabı kapalı bir sistem olduğundan çürüyen bitki Ay yüzeyine etki etmeyecek.” açıklamasında bulundu.

18 Ocak

Tesla’da 3 bin çalışan işten çıkarılacak

BBC’nin haberine göre, Tesla‘nın kurucusu ve Üst Yöneticisi Elon Musk, çalışanlara gönderdiği e-postada, araçlarının hala birçok kişi için çok pahalı olduğunu belirtti. Yeni ve gelişmekte olan teknolojiyle üretimi ucuza getirmenin zorluklarına işaret eden Musk, iş gücünde yüzde 7 oranında kesintiye gidileceğini duyurdu.

model-s-001
Tesla otomobil

Musk, şirketin, 2018’in 4. çeyreğinde çok az kar ettiğini ve işçi sayısını azaltmaktan başka çarelerinin kalmadığını kaydetti.

Üretim hedeflerini birçok kez karşılayamayan Tesla‘nın, 45 binden fazla çalışanı bulunuyor. İş gücünde yüzde 7 oranında kesintiye gideceği açıklanan şirket, yaklaşık 3 bin çalışanını işten çıkaracak.

18 Ocak

773 milyon e-posta adresi açığa çıkarıldı

773 milyon benzersiz e-posta adresi ve 21,2 milyondan fazla parola, açığa çıkarıldı. Daha önce de daha büyük boyutlu veri sızıntıları meydana gelmişti ancak ilk kez bu denli büyük bir veri ifşa edilmiş görünüyor. Bu tarihin en büyük veri ifşası olabilir.

ESET’in mercek altına aldığı olayla ilgili, Have I Been Pwned (HIBP) web sitesinin sahibi, güvenlik araştırmacısı Troy Hunt’tan açıklama geldi. Hunt’a göre veri, dosya paylaşım hizmeti MEGA ve daha sonra da isimsiz popüler bir hack forumunda yayınlandı. Veri, toplam 87 gigabayt ağırlığında 12 binden fazla dosyayı içeriyor. 

Troy Hurt, şu bilgileri paylaştı: “Koleksiyon #1, toplam 2 milyar 692 milyon 818 bin 238 satırdan oluşan bir e-posta adresi ve parola setidir. Kelimenin tam anlamıyla binlerce farklı kaynaktan gelen birçok farklı bireysel veri ihlalinden oluşuyor“. 

Hurt, temizleme işlemi sonucunda 1 milyar 160 milyon 253 bin 228 benzersiz e-posta adresi ve parola kombinasyonunu 772 milyon 904 bin 991 adet benzersiz e-posta adresine indirdi. Bununla birlikte 21 milyon 222 bin 975 benzersiz parola, düz metin olarak yer alıyor. 

Dizin listesindeki birçok ihlali tanıdığını söyleyen Hunt, eskiden kendisinin de kullandığı hesapların ortaya çıktığını ve bu eski e-posta/şifre kombinasyonunun gerçekten doğru olduğunu aktardı. Troy Hunt, “Kısacası, bu ihlalin içindeyseniz, daha önce kullandığınız bir veya daha fazla şifre, başkalarının görmesi için dolaşıyor” diye yazdı.

773-milyon-e-posta-kimligi-ve-21-milyon-parola-ifsa-edildi-13150464

Kontrol edin, parolanızı değiştirin!

E-posta hesaplarınızdan herhangi birinin veya e-postanızla ilişkili çevrimiçi bir hesabınızın, bilinen bir ihlalin parçası olup olmadığını haveibeenpwned.com adlı siteden kontrol edebilirsiniz.

Eğer öyleyse, parolanızı hemen değiştirmeyi düşünün. Ayrıca parolanızı başka bir yerde yeniden kullanmadığınıza da emin olun. Bu aşamada güvenilir bir parola yöneticisinin faydası olacaktır. Mümkün olan her yerde iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kullanmayı da düşünmelisiniz, çünkü bu, hesaplarınızı çalma girişimlerini önlemeye yardımcı olmak için çok basit bir önlemdir. 

21 Ocak

Kanlı Ay

2019’un ilk tutulması Kanlı Tam Ay biçiminde oldu.

KANLI AY TUTULMASI.jpg

Ay’ın soluk kırmızı kısmında meteor etkisiyle oluşmuş ışıltı gözlemlendi. 10 kg kütleli meteor, Ay yüzeyinde 7 – 10 metre çapında krater oluşturdu. 

Image-1.png
Sol üstte. Yakınlaştırılmış hali (sağda)

23 Ocak

Blue Origin’nin New Shepard roketinden başarılı bir görev daha

New Shepard’ın 10. görevi (NS-10) Aralık ayı içinde planlanmıştı ama yaşanan bir altyapı sorunu yüzünden ertelendi. Daha sonra görev, geçtiğimiz Pazartesi (21 Ocak) gününe planlandı. Bu sefer de hava muhalefeti yüzünden bugüne kadar ertelendi. Tekrar kullanılabilme özelliğine sahip roket, zirve noktasına ulaştı ve Dünya’ya geri döndü. Geri inme esnasında dik durabilmek ve yastıklama etkisi sayesinde yumuşak bir iniş yapabilmek için booster roketlerini kullandı.

New Shepard’ın iniş anı

İnsansız ekip kapsülünde tutulan araştırma projeleri, 107 kilometre yukarıda roketten ayrıldı. Projeler daha sonra üçlü paraşüt yardımıyla yavaşça yeryüzüne geri döndü.

Blue Origin’in fırlatma anı YouTube’dan canlı yayınlandı. Videonun yan tarafında roketin kalkışından inişine kadar olan bütün aşamalarını [liftoff (kalkış), max G (maksimum yerçekimi), kapsülün ayrılışı ve yere iniş] gösteren bilgi kutucukları mevcut. Videonun tamamını aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz. ( Kalkış 42.20’den itibaren başlıyor, iniş ise 50. dakikada)

Kaynak; cnet

27 Ocak

Biri Facebook’u durdursun!

Privacy International skandal bir olayı açığa çıkardı.

Facebook kullanan, kullanmayan ve oturumu kapatmış olan kullanıcıları düzenli olarak Facebook Business Tools üzerinden takip ediyor. Uygulama geliştiricileri, geliştiricilerin belirli bir işletim sistemi için uygulamalar oluşturmasına yardımcı olan bir dizi yazılım geliştirme aracı olan Facebook Yazılım Geliştirme Kiti (SDK) aracılığıyla Facebook ile veri paylaşıyor. Etkileşimli bir HTTPS proxy olan “mitmproxy” adlı ücretsiz ve açık kaynaklı yazılım aracını kullanan Privacy International, bir dizi Android uygulamasının Facebook SDK aracılığıyla Facebook’a ilettiği verileri analiz etti.

jbareham_180405_1777_facebook_0001.0.jpg

Önemli bulgular

Bir kullanıcının uygulamayı açtığı anda test edilen uygulamaların en az yüzde 61‘inin otomatik olarak Facebook’a veri aktardığını tespit etti. Bu, kişilerin bir Facebook hesabına sahip olup olmadıkları ya da Facebook’a giriş yapıp yapmadıkları farketmiyor.

Test edilen (Android) applerin bazıları:

Calorie Counter, Duolingo: Learn Languages Free, Life360, My Talking Tom / My Talking Hank, Shazam, Skyscanner, Spotify Music, Super-Bright LED Flashlight, The Weather Channel, TripAdvisor, VK